ՀՀ անտառները

  • Ներկայացնել ՀՀ անտառածածկի ներկա վիճակն ու առանձնահատկությունները:


Հայաստանի անտառները վերջին 70 տարիների ընթացքում ենթարկվել են գերհատումների:ՀՀ-ն աշխարհի սակավանտառ երկրներից է, բայց մարդկության ծագման սկզբնական փուլերում Հայաստանի շուրջ 40%-ը եղել է անտառածածկ, որը ժամանակի ընթացքում մարդկային գործոնի ազդեցությամբ աստիճանաբար կրճատվել է: ՀՀ անտառների 47%-ը ըստ տարիքի միջին հասակային դասի է, 26.3%-ը հասուն և գերհասուն, 6.5 %-ը մատղաշ: Մատղաշ հասակի ցածր քանակությունը վկայում է, որ անտառը գնում է դեպի ծերացում, բնական վերականգնումն անբավարար է:

  • Ներկայացնել ՀՀ անտառների դերն ու նշանակությունը:


Անտառները մեծ դեր ունեն մարդկության,կենդանական աշխարի և երկրի տնտեսության համար:Առաջինն ու ամենակարևորը թթվածնի արտադրումն է։

  • Նկարագրել ՀՀ անտառների վերացման հիմնական պատճառները:


Կարծում եմ, որ ՀՀ անտառների վերացման հիմնական պատճառը մարդկային գործոնն է:Ինչպես գիտենք մարդկության ծագման սկզբնական փուլերում ՀՀ անտառները կազմել են շուրջ 40% իսկ հիմա ընդհամենը 8% են կազմում :Այդ ամենի մեջ նաև մեծ դեր ունեն`հռդեհները:Ամռանը հանրապետության ողջ տարածքում նկատվող բարձր ջերմային ֆոնն անտառամերձ և անտառային տարածքներում մեծացրել է հրդեհների առաջացման և տարածման վտանգը։ 2018 թվականի հունիսի 30-ի դրությամբ  «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի «անտառտնեսություն» մասնաճյուղերում գրանցվել է հրդեհի բռնկման 20 դեպք:

  • Ներկայացնել անտառների պահպանությանն ուղղված միջոցառումները:

«Հայանտառ» կազմակերպությունը 2020թ-ին Հայաստանում պետք է տնկի 10 մլն. Տնկիներ:Որոնք դեռ ամենաքիչ քանակն է նրանք որոշել են, որ մինչ 2050թ. անտառածածկը կրկնապատկել, ինչը ենթադրում է 265 հազար հա լրացուցիչ անտառի տնկում: Խոսքը գնում է 800-900 մլն տնկիների մասին: Դա նշանակում է տարեկան պետք է սկսել տնկել 30 մլն ծառ:Բացի այդ կան նաև այլ մանր կազմակերպություններ ովքեր փորձում են օգնել այդ ամենի իրագործմանը:

  • Ի՞նչ հեռանկար ունի ՀՀ անտառածածկը:


Կարծում եմ կվերականգնվի ՀՀ անտառածածկ տարածկները։Քանի որ ինչպես տեսնում ենք նոր նախաձեռնություններ կան տնկիներ և հրդեհների կանխարգելման համար։

ՀՀ հողային ռեսուրսները

  • Գնահատել ՀՀ-ի հողային ռեսուրսները:

Հայաստանը պատկանում է հողային ռեսուրսներով աղքատ երկների շարքին: Քանի որ Հայաստանը լեռնային երկիր է, գյուղատնտեսության համար պիտանի հողերը սահմանափակ են: ՀՀ-ում գտնվող 2974.3 հազ հեկտար հողի միայն 46.8%-ն է հնարավոր օգտագործել արտադրության համար:Բայց այդ աամենի հետ մեկտեղ ՀՀ հողերը շատ բազմազան են։Դա կախված է կլիմայական և ռելիեֆային պայմանների բազմազանությամբ: Հայաստանում կա շագանակագույն, սև, մարգագետնային, գետահովտային, գորշ, դարչնագույն և այլ տեսակի հողեր:

  • Ի՞նչ դեր ունի հողը ՀՀ տնտեսությունում:


Հողը տնտեսության ճյուղերից ամենաշատը կապված է գյուղատնտեսության հետ։ Գյուղատնտեսական արտադրության համար հնարավոր է օգտագործել ամբողջի 46.8%-ը:Քանի որ ՀՀ լեռնային երկիր է, տարածքի զգալի մասը լերկ ժայռեր են, այդ իսկ պատճառով գյուղատնտեսության համար պիտանի հողերը սահմանափակ են: Ներկայումս հանրպետության հողային ֆոնդը կազմում է 1391 հազ հեկտար , որից մոտ 36%-ը կազմում են վարելահողերը, մոտ 4%-ը բազմամյա տնկարկներն են, մոտ 10%-ը խոտհարկները:

  • Ի՛նչ էկոլոգիական խնդիրներ են առաջանում հողը օգտագործելու ժամանակը:


Եղանակային պայմանները գյուղատնտեսության զարգացման համար կարևոր դեր ունեն։Հաճախ կարկտահարությունները պատճառ են դառնում ցածր և անվորակ բերքատվության։Ջրհեղեղների,հորդարադ անձրևների պատճառով հողի վերի շերտը լվացվում է և դառնում է անպիտան։Թունաքիմիկատների և կրծողների դեմ պայքարը պետք է ավելի ռացիոն արվի։

  • Ո՞րոնք են հողերի կորստի հիմնական պատճառները ՀՀ-ում:


Հողերի կորստի հիմնական պատճառներից են՝ չափից ավելի ոռոգումը, գերարածեցումը, ջրամբարների կառուցումը, էրոզիան և այլն:Գյուղատնտեսությանը պատկանող հողերը օգտագործվում են շինարարական աշխատանքների համար։

  • Ինչպե՞ս պահպանել Հայաստանի հողային ռեսուսները:


ՀՀ հողային ռեսուրսները պահպանելու համար կատարվում են հողեբարելավումներ:Օրինակ՝ քարամաքրումը, աղազերծումը, պարարտացումը, չորացումը, հողերի ոռոգումը: Էրոզիայի դեմ պայքարի եղանակներ են՝ պատնեշների կառուցումը, անտառապատումը, ձորակների քարալցումը, լանջերի դարավանդումը և լանջերի լայնակի հերկումը:

ՀՀ հողային ռեսուրսները

Հայաստանը պատկանում է հողային ռեսուրսներով աղքատ երկների շարքին: Քանի որ Հայաստանը լեռնային երկիր է, գյուղատնտեսության համար պիտանի հողերը սահմանափակ են: ՀՀ-ում գտնվող 2974.3 հազ հեկտար հողի միայն 46.8%-ն է հնարավոր օգտագործել արտադրության համար:

Հանրապետությունում գտնվող հողը շատ բազմազան է: Դա կախված է կլիմայական և ռելիեֆային պայմանների բազմազանությամբ: Հայաստանում կա շագանակագույն, սև, մարգագետնային, գետահովտային, գորշ, դարչնագույն և այլ տեսակի հողեր:

Հողը շատ կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսության մեջ: Այն օգտագործվում է, որպես վարելահող, բազմամյա տնկարկ և մասամբ արոտավայր:

Մարդածին ներգործության և տարածքի բնական պայմանների փոփոխության հետ կապված մեծանում է հողերի էրոզացվածության աստիճանը: Ոռոգման հետևանքով նաև տեղի է ունենում ամենամեծ էկոլոգիական հետևանքը՝ աղակալումը, որը հողերը դուրս է հանում գյուղատնտեսական շրջանառությունից:

Հողերի կորստի հիմնական պատճառներից են՝ չափից ավելի ոռոգումը, գերարածեցումը, ջրամբարների կառուցումը, էրոզիան և այլն:

ՀՀ հողային ռեսուրսները պահպանելու համար կատարվում են հողեբարելավումներ: Հողեբարելավվման տեսակներ են՝ քարամաքրումը, աղազերծումը, պարարտացումը, չորացումը, հողերի ոռոգումը: Էրոզիայի դեմ պայքարի եղանակներ են՝ պատնեշների կառուցումը, անտառապատումը, ձորակների քարալցումը, լանջերի դարավանդումը և լանջերի լայնակի հերկումը:

Էներգետիկա

ՀՀ-ի համար Էներգետիկ համակագը ունի որոշիչ և անփոխարինելի դեր: Առանց Էներգետիկ համակարգի տնտեսությունը չի աշխատի: Ծառայություններ մատուցելու, գործարանների աշխատելու համար էներգիա է պետք: Էներգետիկ համակարգը նաև մեծ դեր ունի գյուղատնտեսության մեջ:

ՀՀ-ում էներգիան ստանում են հիդրոէլեկտրոկայաններից, ատոմակայանից, ջերմաէլեկտրականներից, նաև էներգիա է ստացվում արևային էլեկտրոկայաններից և հողմակայաններից: Գարնանը հիմնականում աշխատում են հիդրոէլեկտրոկայանները, իսկ ամռանը ջերմաէլեկտրոկայանները և արևային էլեկտրոկայանները: Ատոմային էլեկտրոկայանի աշխատանքը կախված է պահանջից:

Հիդրոէլեկտրոկայանները խախտում են գետերի բնականոն հունը և մեծ հիդրոէլեկտրոկայանների աշխատանքի համար հարկավոր են մեծ տարածքներ: Ատոմակայանը էկոլգիապես մաքուր էներգիայի ստացման ձև է, նրանց միակ խնդիրը այն է, որ կա պայթյունի վտանգ: Բնությունը ամենաշատը աղտոտում են ջերմոէլեկտրոկայանները, օդ արտանետելով վնասակար նյութեր:

Էլեկտրաէներգիա ստանալու էկոլոգիապես մաքուր ձևերից են արևային էներգիան և հողմաէլեկտրոկայանները: Ապագայում բոլոր շենքերի կտուրներին կլինեն արևային հարթակներ: Հայաստանը քամոտ երկիր է, և հողմաէլեկտրոկայանները նույնպես կբերեն մեծ օգուտ: Կունենանք նոր ավելի անվտանգ ատոմակայան: Մարդիկ գազի փոխարեն կօգտագործեն էլեկտրոէներգիա: Հնարավոր է, որ ապագայում նաև ստեղծվի մի նոր էլեկտրաէներգիա ստանալու միջոց, որը օրինակ կարող է կախված լինել ջրածնից: Դա կլինի էկոլոգիապես մաքուր, քանի որ ջրածինը վառելուց առաջանում է ջուր:

Ամեն մի մարդ կարող է հսկայական քանակի էլեկտրաէներգիա խնայել: Պետք է անջատել բոլոր ոչ պիտանի լույսերը, եթե տունը ջեռուցվում է էլեկտրականությամբ հնարավորինս ջերմամեկուսացնել պատուհանները, պատերը, օգտագործել քիչ էներգիա ծախսող սարքեր: Գործարանները պետք է օգտագործեն նոր տեխնոլոգիաներ, փորձեն հնարավորինս շատ աշխատել բնական լույսի տակ: Էլեկտրաէներգիայի խնայողության մեջ նաև մեծ դեր է խաղում էլեկտրաէներգիայի փոխանցումը: Կարելի է քչացնել կորուստը, այնտեղ ևս նոր տեխնոլոգիաներ օգտագործելով:

Միշտ պետք է մտածել էլեկտրաէներգիայի խնայողության մասին և օգտագործել այնքան ինչքան պետք է: Եթե բոլոր մարդիկ գոնե մի քիչ մտածեն դրա մասին միլիոնավոր կիլովատտ էլեկտրաէներգիա կտնտեսվի:

Ներկարար

Արտաքին կառուցվածքը

Մարմնի երկարությունը մինչև 34 սանտիմետր է, քաշը՝ 180-200 գրամ։ Փետրավորումը կոշտ է, կապտականաչ, մեջքը և թևերը (վերևից)՝ ժանգադարչնագույն։

Տարածվածությունը

Տարածված է Եվրոպայում, Հարավարևմտյան Ասիայում և Հյուսիսարևմտյան Աֆրիկայում։ ՀՀ-ում հանդիպում է (ապրիլի վերջերից մինչև սեպտեմբեր) բանջարանոցներում, այգիներում և առավելապես տափաստաններում ու կիսաանապատներում՝ մինչև 2500 մետր բարձրության վրա։

 

Մատնունի

Կենսաբանական նկարագրում

Արմատներն իլիկանման հաստացած են։ Ցողունները փռվող են կամ կանգուն, բարձրությունը՝ 5-80 սմ։ Տերևները հակադիր են, սղոցաեզր։ Ծաղիկները հիմնականում մեկական են կամ հուրանանման ծաղկաբույլերում, բաց կամ մուգ դեղին։ Ծաղկում է ապրիլ—հուլիսին։ Պտուղը բագմընկուզիկ է։

Նշանակությունը

Մեծ մասը դեղաբույսեր են. պարունակում են աղաղանյութեր, վիտամին C, ներկանյութ և այլն։ Պատրաստուկներն օգտագործում են որպես կապող, արյունահոսությունը դադարեցնող, հակաբորբոքային, վերքամոքիչ միջոց, նաև ստամոքսաղիքային հիվանդությունների ժամանակ։ Գեղազարդիչ է և մեղրատու։ Մատնունու Ծիրանավորը (P. porphyrantha) անդրկովկասյան բնաշխարհիկ է, աճում է միայն Գեղամա լեռնաշղթայում (3300-3500 մ բարձրություններում), ունի վառ վարդագույն ծաղիկներ, գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

English Exercise

For group B

1.Write the antonyms of the words and make sentences where you can use both two words. Գրել բառերի հականիշը և կազմել նախադասություններ, որտեղ կօգտագործվեն հականիշ բառերը:

1. cheap: _____________expensive

You can buy bycicles in online stores pretty cheaper than from usual stores.

2. old: _____________new

How old is your brother?

3. lazy: _____________hardworking

My brother is really lazy; he is not fulfilling his responsiblities.

4. ugly: _____________beatiful

The frog is an ugly animal.

5. big: _____________small

In the zoo I saw a big elephant.

6. good: _____________bad

I am in the good shape today.

7. fast: _____________slow

My car is very fast; It has a 280 horsepower engine.

8. fat: _____________slim

My friend is very fat; he is eating a lot of bread and he weights 130kg.

9. thick: _____________thin

Antarctida is covered with very thick ice.

10. kind: _____________rude

Our new neighbor is a very kind person.

11. strong: _____________weak

To stay strong you should go to gym at least three times a week.

12. difficult: _____________easy

The math exam is very difficult for me.

13. full: _____________empty

My friend already has a full time job.

14. dirty: _____________clean

Your car is so dirty, you need to clean it up.

15. quiet: _____________noisy

It’s so quiet and relaxing in the forest.

2. Choose a topic and write an essay.

Ընտրել մի թեմա և գրել էսսէ (շարադրություն)

  • Who is my hero? »Ո՞վ է իմ հերոսը»
  • What to do to make your day interesting during the quarantine. «Ի՞նչ անել, որ կարանտինային օրերը դառնան հետաքրքիր»
  • My future plans.  «Իմ ապագա պլանները»

3. Read the text, translate the last passage into English: Կարդալ տեքստը, վերջին հայերեն հատվածը թարգմանել անգլերեն:

Dave’s class at school were studying English history, and one day their teacher said to them, ‘Well, boys, on Friday we’re all going to get on a bus and go to Conway. There’s a beautiful castle there, and we’re going to visit it.’ The boys were very happy when they heard this.

‘Now, has anybody got any questions?’ the teacher asked.

‘How old is the castle, sir?’ Dave asked.

‘It’s about seven hundred years old, Dave,’ the teacher answered.

‘What’s the name of the castle, sir?’ another boy asked.

‘Conway Castle,’ the teacher said.

Ուրբաթ օրը տղաները դպրոց եկան ժամը 9-ին և նստեցին ավտոբուս: Նրանք այցելեցին Քոնվեյի ամրոցը և տուն վերադարձան:

-Դե ի՞նչ,-ասաց Դեյվի մայրիկը նրան, երբ տուն մտավ,- հավանեցի՞ր ամրոցը:

-Ոչ այդքան,- պատասխանեց Դեյվը,- հիմար մարդիկ այն երկաթգծին շատ մոտ են կառուցել:

On Friday, the boys came to school at 9 o’clock and took a bus. They visited Conway Castle and returned home.

«So?», said Dave’s mother to him when he entered the house, «Did you like the castle?»

«Not so much», Dave answered.  «Stupid people built it very close to the railway».

English Exercise

For group B (Level B)

1.Match the words with their definitions

  1. people who have no jobs                                                 3: a. the blind
  2. people who are over 70                                                   4: b.the rich
  3. people who cannot see                                                    1: c.the employed
  4. people who have lots of money                                     7: d. the weak
  5. people who have no money                                           6: e. the deaf
  6. people who cannot hear                                                  2: f. the elderly
  7. people who are not strong                                              5: g. the poor

 

2.Fill in all the gaps with a suitable preposition.  at      from      in      of      on      to   

My name is Maria and I come ____from_______Spain. I am studying English ____in______ a school ___in____ London. I’m not very good ____at_____   languages but I need English to work ___at______tourism.
I’m fond _____to_____ travelling and I like meeting people. Last Saturday my neighbour invited me ___to____  a party. It was kind_____from______   him to invite me. My neighbour’s brother is married ____to______  a Spanish girl.
I go ____to_____ the cinema quite often — it depends ____on_____ the film. I’m also interested ____at______ art, so I often visit art galleries and museums.
The people are very nice ____to____me here and they don’t make fun _____of____my accent. Perhaps my English is improving!

 

3.Read the passages and answer the follow up questions according to the readings.
Part 1

My best friend Selena

Hi, my name is Tina. I am thirteen years old and today I want to talk about my best friend Selena. She is my classmate and she is thirteen years old too. We attend a very big school near Scotland. We share the same desk and love the same school subjects. Our favorite lessons are Arts and Physical Education. I am very good at tennis and she is very good at volleyball. She plays volleyball at our school team. We both have a busy life. We always get up at a half past six and at seven o’clock her father takes us to school by car. They live next door to us, so after school we always do our homework, walk our dogs and play together. Our classes start at half past seven and finish at 4 p.m. Her mother is a nurse. My mother is a nurse too and they work at the same hospital. Our fathers are both engineers but they work at different companies. On Mondays, Selena has violin class and I have piano class. On Tuesdays and Thursdays she practices volleyball at the school’s gym and I play tennis in our school court. Friday is my favorite day because Selena stays overnight with us. On the weekends, we usually go to the movie theater or have a picnic if the weather is good. I am the only child, I don’t have a sister but she is like a sister to me.

1. What is Selena’s favorite day of the week?
A) Sunday
B) Monday
C) Tuesday
D) Friday

2.Which one of the following questions you cannot answer?
A) What time does Tina get up on weekdays?
B) Which school subjects does Tina like?
C) What music types does Tina like?
D) How does Selena go to school?

3. What is incorrect about Tina?
A) Her mother is a nurse.
B) She has a busy life.
C) She walks her dog on Saturdays.
D) She spends time with her best friend.

Part 2

Nichole’s Summer Vacation

Every summer Nichole goes to the countryside for a month. She stays at her uncle’s farm and helps him. She works very hard but she likes it because she loves to spend time with her cousin Macy. Every morning she wakes up at six o’clock, first she collects the eggs and feeds the chickens, then she has breakfast at 6:30 and after breakfast, she helps her aunt with the house chores for an hour. She can’t wait to spend time with her cousin Macy. They always have a great time together. They climb trees, pick fruits and flowers. They love being outdoors. They come back home before dark and get ready for dinner. After dinner, they go out and feed the animals. Before they go to bed they watch TV for a little bit or read books. They are always very tired at the end of the day and usually fall asleep watching TV or reading.

4. Where does Nichole go in summer?

A) She goes to a big city.
B) She goes to her uncle’s farm.
C) She goes to her cousin’s hotel.
D) She goes camping.

5. Which one of the following questions you cannot answer?

A) How long does Nichole stay at her uncle’s farm?
B) How does Nichole help her uncle and aunt?
C) What does Nichole do before she goes to bed?
D) What’s her favorite food?

6. Which of the followings isn’t true about Macy and Nichole?

A) Macy and Nichole can climb trees.
B) They have a good time together.
C) They live together.
D) They feed the animals.

 

4.Choose the best answer, A, B, C or D. The first one is an example.

1 My cousin ……………………. his leg last Saturday.
A break            B breaks                C broke                       D broken 

2 I’d like a new ……………………. for my bedroom floor.
A curtain         B cushion               C poster                     D rug 

3 Joe and I are vegetarians. ……………………. of us eats meat.
A Both                B Neither              C One                       D Other

4 Do you want a single or a ……………………. room?
A double                B return              C two                 D second

5 I’ve been here for a week. I came here .
A before a week           B after a week              C a week later                D a week ago 

7 There’s ……………………. sugar in this coffee. Could I have some more, please?
A too much            B too many                      C enough                              D not enough

8 Where ……………………. last weekend?
A you went                      B did you went                  C you go                D did you go

9 I’d like to ……………………. on this jacket, please.
A try                      B fit                  C suit                        D wear

10 Our new house ……………………. south.
A looks                B views                              C faces                 D heads 

Մարտի 9-13

Պատրաստվե՛ք ներկայացնելու
-«Հայաստանի 1-ին հանրապետության միջազգային դրությունը» թեման.
ա/ Հանրապետության արտաքին կապերը և հարաբերությունները
բ/ Հայկական հարցը Փարիզի խաղաղության վեհաժողովում: Սևրի պայմանագիրը
/բանավոր, էջ 191-206, նաև այլ աղբյուրներ/.

Առաջադրանքներ.
1. Ներկայացրե՛ք Հայաստանի 1-ին հանրապետության հարաբերությունները հարևան երկրների հետ:
2. Ներկայացրե՛ք Սևրի պայմանագիրը 100 տարի անց /գրավոր/ նաև այլ աղբյուրներ.

100 տարի առաջ այս օրը՝ 1920 թ. օգոստոսի 10-ին, Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզի մերձակա Սևրում ստորագրվեց Սևրի հաշտության պայմանագիրը՝ սուլթանական Թուրքիայի կառավարության և 1914-18թթ. Առաջին համաշխարհային պատերազմում հաղթած դաշնակից պետությունների միջև:

Պայմանագիրը բաղկացած էր 97 մասից և 578 հոդվածներից, որոնք վերաբերում էին սահմանային և քաղաքական, փոքրամասնությունների պաշտպանության, ռազմական, ծովային, օդային գերիների, պատիժների, տնտեսական և ֆինանսական, օդային նավագնացության, ջրային և երկաթուղային ճանապարհների, աշխատուժի հարցերին:

Սևրի հաշտության պայմանագրի համաձայն` Թուրքիան Հայաստանը ճանաչում էր որպես ազատ և անկախ պետություն և Թուրքիան ու Հայաստանը համաձայնում էին Էրզրումի, Տրապիզոնի, Վանի ուԲիթլիսի նահանգներում (վիլայեթներ) երկու պետությունների միջև սահմանազատումը թողնել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների որոշմանը և ընդունել ինչպես նրա որոշումը, նույնպես և բոլոր առաջարկները` Հայաստանին դեպի ծով ելք տալու և հիշյալ սահմանագծին հարող օսմանյան բոլոր տարածքների ապառազմականացման վերաբերյալ:

Ադրբեջանի ևՎրաստանի հետ Հայաստանի սահմանները որոշվելու էին այդ պետությունների հետ ուղղակի բանակցությունների միջոցով: Եթե այդ պետություններին չհաջողվեր համաձայնության գալ, ապա գլխավոր դաշնակից տերությունները խնդիրը պետք է լուծեին հատուկ հանձնաժողովի օգնությամբ` տեղում: Սևրի հաշտության պայմանագրի համապատասխան հոդվածները թույլատրում էին բնակչության կամավոր փոխադրում, տասնութից բարձր տարիք ունեցող անձինք կարող էին քաղաքացիություն ընտրել տարածաշրջանի մի այլ երկրում` համապատասխան իրենց ազգության կամ կրոնական պատկանելության, որտեղ նրանք մեծամասնություն էին կազմում: Այդ մարդիկ պահպանում էին իրենց իրավունքը անշարժ գույքի նկատմամբ, բայց պարտավորվում էին մեկ տարվա ընթացքում իրենց շարժական գույքը փոխադրել այն երկիր, որն ընտրել էին: Անօրինական էր հայտարարվում լքյալ գույքի մասին օսմանյան կառավարության 1915թ. օրենքը:

Թուրքիայում մնացող փոքրամասնությունների պաշտպանությունը, կյանքը, ազատությունն ու հավասարությունը օրենքի առաջ պետք է ապահովվեր կառավարության կողմից:

Պատերազմի ժամանակ Թուրքիայում մարդկանց նկատմամբ կատարված վայրագությունների պատճառած չարիքն առավելագույն չափով քավելու համար օսմանյան կառավարությունը պարտավորվում էր իր և օսմանյան իշխանությունների կողմից ցույց տալ ամեն տեսակ աջակցություն` 1914թ. նոյեմբերի 1-ից հետո անհետացած, առևանգված, ներկալված և ազատազրկված ամեն ռասայի և ամեն կրոնի մարդկանց որոնելու և ազատելու համար:

Պատիժներ մասում թուրքական կառավարությունը ճանաչում էր դաշնակից տերությունների իրավունքը` ռազմական ատյանին հանձնել պատերազմի օրենքներն ու կանոնները խախտած մեղավոր անձանց, համաձայնում էր հանձնել նաև այդ մարդկանց, ինչպես նաև նրանց կատարած ոճրագործությունների վերաբերյալ տեղեկություններն ու փաստաթղթերը. «…Այդ անձինք պատասխանատու են կատարված ջարդերի համար այն ժամանակ, երբ երկիրը գտնվում էր պատերազմի վիճակում այն տարածքում, որը կազմում էր թուրքական կայսրության մասը 1914թ. օգոստոսի 1-ին»:

Պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց, որ Վրաստանը, Հայաստանը, Ադրբեջանը և Պարսկաստանը Բաթումի նավահանգստով ազատ մուտք ունենան դեպի Սև ծով:

Մինչև Սևրի հաշտության պայմանագրի ստորագրումը պրեզիդենտ Վուդրո Վիլսոնի նշանակած հանձնաժողովը ուսումնասիրել էր տեղագրությունը, տնտեսությունը, տրանսպորտը, ջրային ռեսուրսները, առևտրական ճանապարհները, ժողովրդագրական և մյուս խնդիրները, որոնք պետք է հաշվի առնվեին սահմանները որոշելիս: Հանձնաժողովն իր հանձնարարականները քննարկման ներկայացրեց 1920թ. սեպտեմբերին, իսկ պրեզիդենտն իր որոշումը եվրոպական տերություններին հանձնեց նոյեմբերին: Նրա որոշման համաձայն` Հայաստանը պետք է ստանար Վանի և Բիթլիսի նահանգների երկու երրորդը, Էրզրումի գրեթե ամբողջ նահանգը, Տրապիզոնի նահանգի մեծ մասը` ներառյալ նավահանգիստը: Ընդհանուր առմամբ, այդ տարածքը կազմում էր մոտ 90 հազար քառակուսի կիլոմետր:

Միավորելով Անդրկովկասում արդեն գոյություն ունեցող Հայաստանի Հանրապետության հետ` հայկական անկախ պետությունը կունենար շուրջ 160 հազար քառակուսի կիլոմետր տարածություն` դեպի Սև ծով ելքով:

Հայաստանի Հանրապետության անունից պայմանագիրը ստորագրել է Ավետիս Ահարոնյանը, ով արևմտահայության ներկայացուցիչ Ազգային պատվիրակության ղեկավար Պողոս Նուբարի հետ կնքեց լրացուցիչ պայմանագիր` ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների, դիվանագիտական և առևտրական հարաբերությունների վերաբերյալ:

Ակնկալիք կար, որ Սևրի հաշտության պայմանագիրը կարող էր նպաստել Հայկական հարցի լուծմանը և հայ ժողովրդին տրամադրել նրա ազգային համախմբման համար բավարար տարածք, սակայն այն մնաց թղթի վրա:

Այն սուլթանական կառավարությունը չվավերացրեց. քեմալականները դիմեցին դրա հաստատումը կանխող բոլոր միջոցներին և որպես առաջին քայլ՝ նոր արշավանք սկսեցին Հայաստանի դեմ:

Հետագայում թուրքական կառավարությանը հաջողվեց հասնել Սևրի հաշտության պայմանագրի վերանայմանը, ինչն իր արտահայտությունը գտավ 1923թ. Լոզանի պայմանագրում (Լոզանի կոնֆերանս, 1922-23թթ.):

Դաշնակիցները ճանաչեցին Մուստաֆա Քեմալի Անկարայի կառավարությունը և նրա իրավունքը Արևելյան Թրակիայի, Իզմիրի, Կիլիկիայի, բոլոր այն տարածքների նկատմամբ, որոնք անցել էին Հայաստանին Սևրի հաշտության պայմանագրով: Ավելին` նրանք ճանաչեցին Թուրքիայի նոր սահմանները, որոնք ընդգրկում էին Արևելյան Հայաստանի նախկին շրջանները` Կարսը,Արդահանը, Սուրմալուն:

 

աղբյուր-https://www.tert.am/am/news/2013/08/10/sevr/837637

English Exercise

Dear students, here you can find your dauly assignments.

  1. Listening Exercises

Listen to the videoes, write your reviews or write an essay about this topics.

2. Make a video about Armenia. You can speak about:

  • One of regions of Armenia
  • Beautiful places
  • Nature
  • Famous People
  • Historical places
  • Your option

3. Some/any/no

Remember, we use SOME:

— IN AFFIRMATIVE SENTENCES:

    E.g. I’m going to buy some clothes. / There’s somice in the fridge.  /  We did some exercises.

— Some + plural countable nouns

I need some new shoes.

— Some + uncountable nouns

I need some money.

— IN QUESTIONS(Հարցական նախ.), when a Yes/No answer is expected.

Can I have some coffee?

Would you like some more meat?

Remember, we use ANY:

IN NEGATIVE SENTENCES (Ժխտական նախ.) (used with not) and QUESTIONS (used without not):

     E.g. I’m not going to buy any clothes. / There isn’t any orange juice in the fridge.  /  Has he got any friends?

— IN AFFIRMATIVE(Հաստատական նախ.) sentences with the meaning of every:

    You can take any pen.

Any of them is useful.

Remember, we use NO:

It is used instead of ANY, and the verb always appears in the affirmative form (Հաստատական նախ.) . We use no especially after have (got) and there is / are:

No = not + any or not + a

    There are no cars in the parking lot.  /  We’ve got no coffee.  / It’s a nice house, but there’s no garden.

Choose correct answer! First watch the video.

1. Have you got __ English friends?
  •  some
  •  any
  •  no
2. No, I haven’t got __ English friends.
  •  no
  •  some
  •  any
3. But I have __ English penfriends.
  • some
  •  any
  •   no
4. He has __ friends at all.
  •  some
  •  any
  •  no
5. She has __ best friend. They spend all their time together.
  •  some
  •  no
  •  a
6. Would you like __ more orange juice?
  •  some
  •  a
  •  no
7. I have hardly __ money left.
  •  some
  •  any
  •  no
8. I never have __ luck with the lottery.
  •  some
  •  any
  •  a
9. Have you got __ money?
  •  any
  •  a
  •  no
10. Yes, I’ve got __
  •  any
  •  some
  •  a
11. Have you got __ water?
  •  any
  •  a
  • no
12. No, I haven’t got __
  •  some
  •  any
  •  a
13. I want to find __one to love.
  •  some
  •  any
  • no
14. I think I’ve got __thing in my eye. Can you have a look, please?
  •  some
  •  any
  •  no
15. I’ll live __where in London. It doesn’t matter to me.
  •  some
  •  any
  •  no
16. There’s __body in the classroom at the moment. It’s empty.
  •  some
  •  any
  •  no
17. Are you looking for __thing in particular? (In a shop)
  • any
  •  no
  •  a
18. No, I’m not looking for __, thanks.
  •  anything
  •  any
  •  something